Asset Publisher Asset Publisher

Historia

Nadleśnictwo Drawno z trzema obrębami leśnymi powstało w wyniku połączenia w 1972r. byłych Nadleśnictw Drawno i Kiełpino oraz przyłączenia w 1973r. części Nadleśnictwa Krępa Krajeńska.

Obręb Drawno powstał z byłego Nadleśnictwa Drawno, obręb Kiełpino z N-ctwa Kiełpino, a obręb Dominikowo z zachodniej części N-ctwa Krępa Krajeńska.

Historia obszaru,  na którym położone są lasy N-ctwa Drawno jest niezwykle burzliwa z uwagi na pograniczny charakter jego terenów. Do dziś dawne granice polityczne są aktualne w formie granic administracyjnych. W zamierzchłych czasach na obszarze tym dominowały użytki rolne, a tubylcza ludność trudniła się głównie hodowlą bydła i owiec. Ponadto źródłem utrzymania było myślistwo, bartnictwo, rybactwo i zbieranie płodów leśnych.

Historia gospodarki leśnej jest historią przekształcenia rosnących tu pierwotnie różnogatunkowych, zróżnicowanych drzewostanów na monokulturę sosnową. Już od końca XVIII wieku rozpoczyna się protegowanie sosny, jako głównego gatunku do produkcji drewna. Procesowi temu sprzyjały zręby zupełne, obejmujące niejednokrotnie całe oddziały, oraz systematyczne odnawianie powierzchni pozrębowych tym samym gatunkiem. Początkowo odnawiano zręby siewem szyszek w pasach, które później zastąpiono siewem nasion. Rębnie częściowe z wykorzystaniem bukowych odnowień stosowano sporadycznie.

Od połowy XIX wieku, po stopniowym wycofywaniu się osadnictwa, rozpoczyna się intensywne zalesianie użytków rolnych. U schyłku XIX wieku sprowadzono nasiona z południowych Niemiec, rozprzestrzeniając nieświadomie ekotypy pochodzące z obcych regionów geograficznych, niedostosowane do tutejszych warunków klimatycznych. W rezultacie tych działań  z początkiem XX wieku ukształtowano istniejący obecnie obraz lasów: o uporządkowanym ładzie przestrzennym i zdominowany przez sosnę.

Jednym z poważniejszych problemów dawnych leśników była obrona lasów przed pożarami. Utworzono system zapobiegania dużym pożarom w postaci sieci bezdrzewnych pasów, kilkunasto, lub kilkudziesięciometrowej szerokości, przecinających zwarte kompleksy sosnowe. Pasy te istnieją do dziś; są zalesione brzozą, spełniając jednocześnie tę samą funkcję co dawniej. Na początku XX wieku powstała też sieć dostrzegalni przeciwpożarowych.

Działania wojsk w okresie ostatniej wojny spowodowały powstanie znacznych obszarów pożarzysk, halizn i innych szkód (np. odłamki w drewnie). Szczególnie wzdłuż głównych szlaków komunikacyjnych transportu kołowego i kolejowego. Ponadto cyklicznie, co kilkadziesiąt lat, występujące gradacje owadów (brudnicy mniszki, paprocha cetyniaka, strzygoni choinówki i innych) i rabunkowa gospodarka prowadzona w wielu majątkach przyczyniły się do pogarszania stanu lasu.

Po II wojnie światowej w 1945r. na terenie obecnego Nadleśnictwa Drawno utworzono dwa nadleśnictwa: Kniazie i Krepę Krajeńską. Nadleśnictwo Kniazie – składające się głównie z lasów byłych poniemieckich majątków, lasów samorządowych miasta Drawno i lasów innych własności, zaś Nadleśnictwo Krepa Krajeńska w 90% z lasów majątkowych i 10% z lasów państwowych. Dla utworzonych nadleśnictw opracowano plan u.l. – przybliżoną tabelę klas wieku. Użytkowanie lasu polegało głównie na usuwaniu szkód: powojennych i wywołanych gradacjami owadów. W Nadleśnictwie Krępa Krajeńska plan użytkowania rębnego został wykonany w 56%, przedrębnego tylko w 34%, a czyszczeń młodników z powodu braku siły roboczej nie prowadzono w ogóle. Nie wykonano odnowień zrębów i halizn. Odnotowano również bardzo zły stan osad leśnych i dróg.

Dnia 01.10.1948r. ze wschodniej części Nadleśnictwa Kniazie utworzono Nadleśnictwo Drawno (dzisiejszy obręb Drawno) o powierzchni 6968,40 ha, a z części zachodniej Nadleśnictwo Kiełpino o powierzchni 6319,10 ha. Lasy Nadleśnictwa Drawno podzielono na dziewięć leśnictw: Prostynia, Sieciechów, Drawno, Chrobotków, Karpino, Małożyn, Księżno, Brzeziny i Jelonek, a Nadleśnictwo Kiełpino składało się z sześciu leśnictw: Żółwino, Kraśnik, Zdanów, Kiełpino, Kołki i Pomień.

Prowizoryczne urządzanie lasu.

W Nadleśnictwie Kiełpino plan ten obowiązywał od 1948 do1962 roku,

a w Nadleśnictwie Drawno od 1949 do 1961 roku. Całość drzewostanów zaliczono do lasów grupy II. Utworzono dwa gospodarstwa o 100-letniej kolei rębu. W Nadleśnictwie Kiełpino sosnowe i sosnowo-dębowo-bukowe, w Drawnie sosnowe i bukowo-dębowo-sosnowe.

W obu gospodarstwach użytkowano d-stany rębnią zupełną a tylko w nielicznych przypadkach na siedliskach lasowych stosowano rębnie częściowe, gniazdowe i przerębowe. W wyniku gradacji brudnicy mniszki w latach 1946-49, która w znacznym stopniu wyeliminowała z drzewostanów świerka, oraz w wyniku gradacji poprocha cetyniaka

w latach 1955-56, znacznie przekroczono etat użytkowania rębnego. Gradacje te zmusiły oba Nadleśnictwa do wycięcia dużej ilości wrębów. Spowodowało to zachwianie odporności drzewostanów na wiatry.

 Zarówno w użytkowaniu rębnym jak i przedrębnym, za względów na potrzeby gospodarki narodowej, pozyskiwano z góry narzucone sortymenty. Zaniedbano d-stany młodszych klas wieku z dużym udziałem sortymentów cienkich. Odbiło się to negatywnie na ich jakości, stanie sanitarnym, i zdrowotnym. Z powodu braku siły roboczej nie wykonano czyszczeń w młodnikach. Ale wykonano w zasadzie plan odnowień i zalesień. Zręby odnawiano sadzeniem i częściowo siewem sosny z domieszką brzozy, najczęściej po rocznym, czasem dwuletnim okresie przelegiwania. W Nadleśnictwie Kiełpino stan upraw był na ogół słaby. Wskaźnik zadrzewienia 0,6 – 0,7. Natomiast w Nadleśnictwie Drawno uprawy były dość dobre. W obydwu nadleśnictwach odnotowano po kilkadziesiąt hektarów halizn. Jako przyczynę ich powstania podano suszę, uszkodzenia od zwierzyny (zgryzanie i wydeptywanie), brak grodzeń i pielęgnacji. Od roku 1954 w gospodarce leśnej zaszła znaczna poprawa: ukończono usuwanie posuszu po gradacjach szkodników owadzich, przystąpiono do czyszczeń młodników i przegęszczonych młodników i drzewostanów II klasy wieku oraz do grodzenia upraw. Nadmienić należy, iż Nadleśnictwo Drawno posiadało własną szkółkę o powierzchni 9,60 ha, a pożary lasu nie spowodowały większych skód.

Dla Nadleśnictwa Krępa Krajeńska plan prowizorycznego urządzenia lasu opracowano na lata 1953-1962. W roku 1953 z części Nadleśnictwa wydzielono Nadleśnictwo Nowa Korytnica składające się z dwóch obrębów – Krępa (5290,08 ha) i Nowa Korytnica (5782,26 ha). W 1957 roku Nadleśnictwo zmieniło nazwę na Niemieńsko, a w 1959 roku ponownie zmieniono nazwę na Krępę Krajeńską.

Wszystkie d-stany zaliczono do lasów grupy II. Przyjmując jedno gospodarstwo – sosnowe ze 100-letnią koleją rębu oraz z 3 do 5-letnim nawrotem cięć. Stosowano rębnie zupełne, a ze względu na potrzeby kraju i cięcia sanitarne w d-stanach pogradacyjnych plan użytkowania rębnego przekroczono o 25,5%. Plan użytków przedrębnych wykonano

w 81,5%, pielęgnowanie upraw i młodników w 94,3%. Jednak zaniedbano d-stany II klas wieku oraz znaczną część przegęszczonych młodników głównie pochodzących z siewu. Użytkowanie przygodne przekroczono o 231%. Zręby odnawiano sztucznie po rocznym okresie przelegiwania w tym 30% siewem, a resztę sadzeniem.

W latach 1953-1962 powstało z różnych przyczyn 18 ha przypadłych upraw. Zaewidencjonowano 86 ha upraw o wskaźniku zadrzewienia 0,5 do 0,6; a 367 ha odnawiano dwukrotnie. Wprowadzono znaczną ilość podszytów (Db, Bk i inne). W Nadleśnictwie Krępa Krajeńska występują również gradacje owadów, w 1962 nastąpił nawrót gradacji paprocha cetyniaka i strzygoni choinówki. Istnieją duże szkody spowodowane pożarami – spłonęło 200 ha lasu.

We wszystkich nadleśnictwach pozyskiwano żywicę i karpinę.

Definitywne urządzanie lasu

Plan obowiązujący w nadleśnictwach w latach: Drawno 1962-1971, Kiełpino 1963-1972, Krępa Krajeńska 1965-1974. Opracowano nowy podział powierzchniowy, którym w Nadleśnictwie Drawno objęto 60%, w Kiełpinie 79%, a w Krępie Krajeńskiej 70% gruntów.

W Nadleśnictwie Drawno utworzono dwa gospodarstwa:

– ochronne – do którego zaliczono lasy ochronne o specjalnym znaczeniu (północna część n-ctwa) i wodochronne (nad jeziorem Głębokie),

– o charakterze produkcyjnym – lasy grupy II.

W Nadleśnictwie Kiełpino utworzono gospodarstwa:

– lasów krajobrazowych (wzdłuż szosy Szczecin – Bydgoszcz)

– lasów strefy zieleni wysokiej (na północ od rzeki Drawy),

– lasów wodochronnych,

– o charakterze produkcyjnym – lasy grupy II.

Natomiast w Nadleśnictwie Krępa Krajeńska utworzono gospodarstwa:

– lasów krajobrazowych – lasy grupy I,

– o charakterze produkcyjnym – lasy grupy II.

W nadleśnictwach Drawno i Kiełpino na siedliskach borowych i olsach zaprojektowano rębnię Ia z ograniczeniem do 2 ha dla lasów grupy I. Na siedliskach lasowych rębnie częściowe IIa, IIb, przyjmując okres odnowienia do 20 lat.

W Nadleśnictwie Krępa Krajeńska d-stany użytkowano głównie rębnią zupełną. Plan użytków nie został wykonany ze względu na konieczność porządkowania stanu sanitarnego lasu.

W związku ze zwiększonym zapotrzebowaniem na drobnicę użytkową we wszystkich nadleśnictwach znacznie przekroczono plan użytków przedrębnych. Pomimo tych działań spora część d-stanów pozostała zaniedbana lub przegęszczona (II i III klasa wieku).

Plan odnowień na powierzchniach otwartych wykonano w 100%, a stan upraw był na ogół dobry, chociaż zanotowano duże szkody od zwierzyny. Znacznie przekroczono zadania w zakresie pielęgnowania upraw i młodników oraz czyszczeń późnych, poprawiając w dużym stopniu stan sanitarny lasu. W dalszym ciągu pozyskiwano żywicę i karpinę przemysłową. W Nadleśnictwie Krępa Krajeńska wprowadzono podszyty. We wszystkich n-ctwach nie zanotowano większych szkód od owadów, patogennych grzybów i pożarów. Do realizacji zadań gospodarczych zatrudniano robotników interwencyjnych.

I rewizja planu urządzenia lasu

W czasie obowiązywania tego planu utworzono Nadleśnictwo Drawno z obrębami:

– Drawno – byłe N-ctwo Drawno; plan I rewizji u.l. obowiązywał w latach 1972-1981.

– Kiełpino – byłe N-ctwo Kiełpino; plan I rewizji u.l. obowiązywał w latach 1973-1982.

– Krępa Krajeńska, który późnej zmienił nazwę na Dominikowo, a powstał z N-cwa Krępa Krajeńska; plan I rewizji u.l. obowiązywał w latach 1975-1981.

Utworzono gospodarstwa:

– lasy rezerwatowe (tylko obręb Dominikowo) – rezerwat częściowy „Drawa" w tym rezerwat ścisły „Tragankowe Urwisko" (0,65ha),

– lasy krajobrazowe – w obrębie Kiełpino i Dominikowo,

– lasy wodochronne – we wszystkich trzech obrębach,

– lasy gospodarcze.

Dla lasów grupy I przyjęto dla Db, Js, So, Bk podwyższony wiek rębności i zaprojektowano rębnię Ib, Ic na siedliskach borowych i olsach, oraz IIb na LM z 5-7 letnim nawrotem cięć i 30-to letnim okresem odnowienia. W lasach grupy II – rębnie Ia, Ib z 3-5 letnim nawrotem.

W użytkowaniu rębnym, zarówno pod względem powierzchni jak i masy Nadleśnictwo nie zrealizowało etatu, choć w obrębie Drawno przekroczono zaplanowany rozmiar cięć. Zimą 1978/79 wystąpiły bardzo duże opady śniegu, wywołując w lasach nadleśnictwa śniegołomy. Rozmiar tej klęski był tak duży, że aż przez ostatnie trzy lata obowiązywania planu u.l. Nadleśnictwo było zmuszone do ich likwidacji. Gradacja brudnicy mniszki z lat 1978 do 1982 wyrządziła również olbrzymie szkody, zwłaszcza w d-stanach młodszych klas wieku. Obie wymienione klęski przyczyniły się w znacznym stopniu do obniżenia wskaźnika zadrzewienia drzewostanów, głównie II i III klasy wieku.

Plan odnowień otwartych wykonano w 144%, natomiast nie zrealizowano planu odnowień pod osłoną, wprowadzono tylko podszyty. Zalesiono łącznie około 495 ha gruntów nieleśnych. Przeciętny wskaźnik zadrzewienia dla upraw i młodników Ia klasy wieku wyniósł 0,79.

Zanotowano 359 ha przepadłych upraw, z których większość powstała w ostatnim roku obowiązywania planu (1981). Głównym sprawcą tak dużej ilości halizn okazał się szeliniak, który w niezabezpieczonym chemicznie, zepchniętym na wały drewnie po śniegołomach znalazł dogodne warunki do masowego rozrodu. Inne z przyczyn to wydeptywanie i zgryzanie przez zwierzynę oraz susza.

Zarejestrowano łącznie 5730 ha d-stanów na gruntach porolnych, w których znaczne szkody wyrządził korzeniowiec wieloletni (głównie II klasach wieku). Skutkiem nie stosowania zabezpieczeń i dość wysokiego stanu zwierzyny płowej były znaczne szkody w młodnikach i uprawach.

Pomimo dużego zagrożenia pożarowego w czasie I rewizji planu u.l. pożary nie spowodowały większych szkód.

II rewizja planu urządzenia lasu 1982-1991

Przyjęto następujący podział na gospodarstwa:

– specjalne – do którego zaliczono lasy rezerwatowe w obrębie Drawno i Dominikowo oraz lasy masowego wypoczynku (we wszystkich obrębach),

– zrębowe,

– zrębowo – przerębowe – którym objęto lasy wodochronne na siedlisku LMśw oraz lasy grupy II na siedliskach LMśw, LMw, Lśw, OlJ w obrębie Kiełpino.

Podział na ostępy został zachowany z I rewizji planu u.l.

Zastosowano następujące rodzaje rębni:

– w lasach wodochronnych i krajobrazowych na siedlisku LMśw IIb, a na pozostałych siedliskach Ib,

– w lasach masowego wypoczynku na siedlisku Bśw – Ic, a na siedlisku BMśw – Ic oraz IIIa (Id),

– w lasach gospodarczych na siedlisku Bśw – Ia; na siedliskach Bw, LMw, Ol – Ib; na siedlisku LMśw – Ib, IIb oraz dla Lśw i OlJ – IIb.

Rębnię IIb projektowano w d-stanach bukowych i d-stanach z dużą domieszką buka. Po raz pierwszy w Nadleśnictwie odnotowano klasy odnowienia w obrębie Kiełpino.